Obwód żytomierski
Obwód żytomierski – wprowadzenie
Obwód żytomierski, znany po ukraińsku jako Żитомирська область, jest jednym z 24 obwodów Ukrainy, usytuowanym w północnej części kraju, w pobliżu granicy z Białorusią. Stolicą obwodu jest miasto Żytomierz. Geograficznie zachodnia część obwodu należy do regionu Wołynia, natomiast większa jego część leży na Polesiu. Obwód żytomierski graniczy z innymi obwodami Ukrainy, takimi jak rówieński, chmielnicki, winnicki oraz kijowski, a także z białoruskim obwodem homelskim. Na pograniczu obwodów żytomierskiego i winnickiego znajduje się Krater Zapadnaja, który stanowi ciekawostkę geologiczną tego regionu.
Podział administracyjny obwodu
Obwód żytomierski dzieli się na cztery rejony administracyjne: berdyczowski, korosteński, zwiahelski oraz żytiomierski. Do 19 lipca 2020 roku struktura ta była nieco bardziej rozbudowana, ponieważ obwód składał się z 23 rejonów oraz pięciu miast wydzielonych: Berdyczów, Korosteń, Malin, Nowogród Wołyński oraz Żytomierz. W skład dotychczasowych rejonów wchodziły m.in. takie jednostki jak Andruszówka, Baranówka, Brusyliwy, Cudnów czy Czerniachów.
Rejony te pełnią ważną rolę w zarządzaniu lokalnym i organizacji życia społecznego oraz gospodarczego regionu. Każdy z nich ma swoje unikalne cechy i zasoby, które przyczyniają się do różnorodności kulturowej oraz ekonomicznej obwodu.
Historia obwodu żytomierskiego
Historia obwodu żytomierskiego sięga czasów I Rzeczypospolitej, kiedy to obszar ten znajdował się pod administracją województwa wołyńskiego i kijowskiego. Miasto Żytomierz miało status miasta królewskiego Korony Królestwa Polskiego i pełniło funkcję stolicy województwa kijowskiego po 1667 roku. Przez wieki region ten był miejscem intensywnych zmian politycznych i społecznych. W okresie przedrozbiorowym pojawiły się tu liczne miasta szlacheckie, w tym Berdyczów i Zwiahel.
Obwód żytomierski został utworzony w 1937 roku w ramach ZSRR i graniczył z II Rzeczpospolitą. W latach 1925-1935 istniał tu Polski Rejon Narodowy im. Juliana Marchlewskiego. Po rozwiązaniu ZSRR region znalazł się w granicach niepodległej Ukrainy. Niestety na początku 2022 roku niektóre fragmenty obwodu były okupowane przez wojska rosyjskie, co wpłynęło na sytuację społeczną i gospodarczą mieszkańców.
Demografia obwodu żytomierskiego
Według ukraińskiego spisu powszechnego przeprowadzonego w 2001 roku skład narodowościowy obwodu żytomierskiego pokazuje znaczną obecność Polaków na Ukrainie. Obwód żytomierski jest największym skupiskiem Polaków w tym kraju, a Żytomierz uważany jest za jeden z głównych kulturalnych ośrodków polskich obok Lwowa. Mieszkańcy regionu są zróżnicowani pod względem etnicznym i kulturowym, co przyczynia się do bogactwa tradycji oraz zwyczajów lokalnych.
Warto zauważyć, że obecność Polaków w tym regionie ma długą historię oraz odzwierciedla wiele aspektów współżycia różnych narodowości na Ukrainie. Kultura polska jest widoczna w wielu aspektach życia społecznego i kulturalnego obwodu żytomierskiego.
Miasta obwodu żytomierskiego
W obrębie obwodu żytomierskiego znajdują się liczne miasta o bogatej historii oraz znaczeniu kulturalnym i gospodarczym. Stolica – Żytomierz – jest jednym z najważniejszych centrów tego regionu, zarówno pod względem administracyjnym jak i kulturalnym. Miasto to słynie z licznych zabytków architektonicznych oraz instytucji kulturalnych.
Kolejne istotne miejscowości to Berdyczów, znany ze swojego klasztoru karmelitów bosych oraz kościoła Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. Korosteń jest kolejnym miastem o bogatej historii i pięknej architekturze, a Nowogród Wołyński ma do zaoferowania liczne atrakcje turystyczne związane z jego przeszłością.
Zabytki i atrakcje turystyczne
Obwód żytomierski może poszczycić się wieloma cennymi zabytkami historycznymi oraz atrakcjami turystycznymi. Wśród nich wyróżnia się Cmentarz rzymskokatolicki w Żytomierzu – jedna z najstarszych i największych polskich nekropolii na Kresach Wschodnich. Liczne kościoły z okresu Polski przedrozbiorowej stanowią świadectwo bogatej historii religijnej tego regionu.
Do najważniejszych zabytków należą także katedra św. Zofii w Żytomierzu oraz kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Korosteszowie. Pałac Hańskich w Wierzchowni to kolejny interesujący obiekt architektoniczny o znaczeniu historycznym. Domy Józefa Ignacego Kraszewskiego oraz Jarosława Dąbrowskiego znajdujące się w Żytomierzu przypominają o ważnych postaciach literackich związanych z tym regionem.
Dodatkowo warto odwiedzić Żytomierską Filharmonię Obwodową, która dawniej była polskim Teatrem Żytomierskim oraz Kompleks Historyczno-Kulturalny „Zamek Radomyśl” czy Monaster Przemienienia Pańskiego w Tryhorach. Te miejsca oferują możliwość zgłębienia historii oraz kultury regionu.
Podsumowanie
Obwód żytomierski jest interesującym region
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).