Ajuricaba (1945)
Wstęp
Niszczyciel „Ajuricaba” (A-3) to jeden z najważniejszych przedstawicieli brazylijskiej floty wojennej z okresu zimnej wojny. Należący do typu Acre, okręt został zwodowany w 1945 roku i przez wiele lat służył w Marinha do Brasil, czyli w Marynarce Wojennej Brazylii. Jego historia, związana z nowoczesnym uzbrojeniem oraz technologią, a także licznymi wyzwaniami, które napotkał podczas swojej służby, stanowi ciekawy przykład ewolucji okrętów wojennych w XX wieku. W artykule przyjrzymy się szczegółowo procesowi budowy, danym technicznym oraz historii służby niszczyciela „Ajuricaba”.
Projekt i budowa
„Ajuricaba” został zaprojektowany jako część większego programu budowy nowoczesnych niszczycieli dla Brazylii, który miał miejsce po II wojnie światowej. W 1939 roku postanowiono zbudować sześć jednostek typu Acre, które miały zastąpić zarekwirowane przez Wielką Brytanię okręty. Budowa „Ajuricaby” miała miejsce w stoczni Arsenal de Marinha do Rio de Janeiro, na wyspie Ilha das Cobras, gdzie stępkę okrętu położono 28 grudnia 1940 roku. Proces budowy był długi i skomplikowany, co było wynikiem trudności związanych z materiałami oraz ogólną sytuacją wojenną.
Okręt został zbudowany według oryginalnego brytyjskiego projektu stoczni Thornycroft, ale z pewnymi modyfikacjami. W szczególności zmieniono system napędowy oraz uzbrojenie, które miało być produkcji amerykańskiej. Zmiany te wpłynęły na wygląd jednostki – „Ajuricaba” charakteryzował się pojedynczym kominem zamiast podwójnego, co nadawało mu bardziej amerykański styl. Ostatecznie niszczyciel został zwodowany 30 maja 1945 roku, a do służby w Marinha do Brasil wszedł dopiero w grudniu 1957 roku.
Dane taktyczno-techniczne
„Ajuricaba” był dużym niszczycielem o wielu zaawansowanych funkcjach. Jego długość całkowita wynosiła 98,5 metra przy szerokości 10,7 metra i średnim zanurzeniu 2,59 metra. Wyporność standardowa wynosiła 1340 ton, a pełna 1800 ton. Okręt był napędzany przez dwie turbiny parowe General Electric o łącznej mocy 35 000 koni mechanicznych. Dzięki dwuśrubowemu układowi napędowemu „Ajuricaba” osiągał maksymalną prędkość wynoszącą 33,5 węzła.
Uzbrojenie „Ajuricaby” obejmowało trzy pojedyncze działa uniwersalne kal. 127 mm oraz cztery działka przeciwlotnicze Bofors kal. 40 mm. Dodatkowo okręt wyposażony był w dwa potrójne aparaty torpedowe kal. 533 mm oraz miotacze bomb głębinowych. Wyposażenie radioelektroniczne było nowoczesne jak na tamte czasy i obejmowało radary obserwacyjne oraz systemy kierowania ogniem.
Służba w Marinha do Brasil
Niszczyciel „Ajuricaba” formalnie wszedł do służby w Marinha do Brasil 21 grudnia 1957 roku. Pierwszym dowódcą okrętu został kapitan marynarki, a jednostka zyskała nowy numer burtowy – D-11. W ciągu pierwszych lat służby „Ajuricaba” brał udział w licznych manewrach i ceremoniach wojskowych, w tym obchodach 400-lecia miasta Pelotas w 1958 roku.
Niemniej jednak jego historia nie była wolna od incydentów. W lipcu 1959 roku „Ajuricaba” zatrzymał niemiecki frachtowiec „Cap Norte”, ale po dokładnym sprawdzeniu nie znaleziono na nim żadnych nielegalnych towarów. W kolejnych latach okręt uczestniczył w manewrach „Unitas II”, które miały na celu współpracę między marynarkami różnych krajów Ameryki Łacińskiej.
Incydent i usunięcie ze służby
Jednak najpoważniejszy incydent miał miejsce 7 listopada 1962 roku, kiedy to „Ajuricaba” wszedł na podwodną skałę u wybrzeży Rio de Janeiro. Zdarzenie to spowodowało poważne uszkodzenia kadłuba i zalanie trzech przedziałów okrętu. Akcja ratunkowa trwała długo i wymagała wsparcia ze strony bliźniaczego niszczyciela „Acre”. Dopiero w grudniu udało się przywrócić jednostce pływalność.
Po powrocie do macierzystej stoczni zdecydowano o dokładnym sprawdzeniu kadłuba okrętu i ocenie jego stanu technicznego. Niestety, wyniki inspekcji były niepokojące i podjęto decyzję o wycofaniu „Ajuricaby” ze służby. Ostatecznie niszczyciel został skreślony z listy floty 2 lipca 1964 roku.
Podsumowanie
Niszczyciel „Ajuricaba” jest przykładem ewolucji technologii okrętowej oraz wyzwań związanych z eksploatacją jednostek wojskowych w trudnych warunkach historycznych i geopolitycznych XX wieku. Jego historia pokazuje zarówno sukcesy operacyjne jak i trudności wynikające z awarii i zdarzeń losowych. Choć jego czas służby był stosunkowo krótki, wpływ tego niszczyciela na brazylijską marynarkę wojenną był znaczący.
Współczesne analizy dotyczące „Ajuricaby” pozwalają lepiej zrozumieć rozwój marynarki wojennej Brazylii oraz jej adaptację do zmieniających się warunków międzynarodowych po zakończeniu II wojny światowej. Historia ta stanowi również cenny materiał dla badaczy interesujących się historią militariów oraz rozwojem technologii morskiej.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).