Obrona Leszna
Wstęp
Obrona Leszna w 1939 roku to jedno z wielu dramatycznych wydarzeń, które miały miejsce podczas kampanii wrześniowej. W dniach 1-2 września polskie siły zbrojne starały się utrzymać kontrolę nad miastem w obliczu inwazji niemieckiej. Leszno, będące strategicznym punktem w obronie Wielkopolski, stało się areną heroicznych działań obrońców, których celem było opóźnienie niemieckiego natarcia oraz ochrona lokalnej ludności. W niniejszym artykule przyjrzymy się genezie obrony Leszna, przebiegowi walk oraz ich konsekwencjom.
Geneza obrony Leszna
Leszno, położone w centralnej części Wielkopolski, już przed wybuchem II wojny światowej było ważnym ośrodkiem militarnym. Miasto znajdowało się w pasie obrony Wielkopolskiej Brygady Kawalerii pod dowództwem gen. bryg. Romana Abrahama, w składzie Armii „Poznań” dowodzonej przez gen. dyw. Tadeusza Kutrzebę. Na krótko przed rozpoczęciem konfliktu zbrojnego utworzono Oddział Wydzielony „Leszno”, który miał za zadanie nie tylko obronę samego miasta, ale również osłonę kluczowych kierunków komunikacyjnych.
Oddział ten składał się z różnych jednostek, w tym I batalionu 55 pułku piechoty oraz wsparcia z kompanii artylerii i jednostek technicznych. Ich przygotowania do obrony obejmowały rozmieszczenie na dogodnych pozycjach oraz wyznaczenie odpowiednich zadań dla każdego z oddziałów. Celem tej operacji było zapewnienie bezpieczeństwa Leszna i umożliwienie koncentracji polskich sił w głębi Wielkopolski.
Przebieg obrony Leszna
1 września 1939 roku o godzinie 5:00 niemieckie wojska rozpoczęły bombardowanie Leszna, atakując kluczowe punkty takie jak dworzec kolejowy i koszary wojskowe. Pomimo ostrzału, polskie oddziały zdążyły zająć swoje pozycje obronne. Pierwszą linię obrony obsadziły 1 i 3 kompanie I batalionu 55 pułku piechoty, wspierane przez pluton artylerii oraz działka przeciwpancerne.
Niemieckie natarcie rozpoczęło się zaraz po bombardowaniu i zostało przeprowadzone przez 252 Dywizję Piechoty Landwehry oraz 61 pułk piechoty Grenzschutzu. Mimo początkowych sukcesów Niemców i ich dotarcia do przedmieść Leszna, polscy obrońcy skutecznie odparli atak. W tym czasie w mieście znajdował się płk Władysław Wiecierzyński, dowódca 55 pułku piechoty, który osobiście nadzorował działania obronne.
Dywersja niemiecka
W miarę rozwijania się walk, sytuacja stała się bardziej skomplikowana ze względu na aktywną działalność niemieckich dywersantów w samym mieście. Po godzinie 9:00 doszło do starć wewnętrznych, kiedy niemieccy sabotażyści zaczęli ostrzeliwać Komendę Garnizonu oraz inne punkty strategiczne w Lesznie. Polscy żołnierze musieli nie tylko walczyć z regularnymi siłami niemieckimi, ale również neutralizować zagrożenie ze strony dywersantów.
W odpowiedzi na te incydenty gen. Abraham rozkazał przeprowadzenie ograniczonego wypadu na niemiecką stronę granicy. Grupa pod dowództwem kpt. Edmunda Lesisza skutecznie zdobyła wieś Geyersdorf (Dębowa Łęka) i pozbyła się napotkanych niemieckich żołnierzy. Ten wypad był nie tylko akcją ofensywną, ale również próbą pokazania determinacji polskich sił w obliczu przewagi wroga.
Powstawanie chaosu i dalsze walki
Kolejnego dnia, 2 września, walki wewnętrzne w Lesznie nasiliły się jeszcze bardziej. Niemieckie ataki były coraz bardziej zorganizowane i lepiej zaplanowane. Polskie wojska otrzymały wsparcie szwadronu tankietek TKS oraz plutonów kolarzy, co pozwoliło na skuteczną obronę miasta przed kolejnymi falami ataków.
Mimo trudnej sytuacji, polscy żołnierze wykazali się dużą odwagą i determinacją. Dzięki zastosowaniu taktyki mobilnej udało im się odpierać ataki niemieckie przez cały dzień. Walki trwały do późnych godzin wieczornych, a polski garnizon wykazywał niespotykaną odporność wobec przeważających sił przeciwnika.
Zarządzanie kryzysowe
Jednakże sytuacja stawała się coraz bardziej dramatyczna. Meldunki o niemieckich atakach docierały do dowództwa garnizonu z różnych kierunków, co wymuszało na polskich dowódcach podejmowanie szybkich decyzji o wysyłaniu posiłków tam, gdzie były najbardziej potrzebne. Pomimo wielu trudności i chaosu panującego na frontach lokalnych, Polacy starali się utrzymać kontrolę nad sytuacją.
Koniec obrony Leszna
W miarę jak dni mijały, a walki trwały bez przerwy, sytuacja wojskowa zaczynała być coraz bardziej niekorzystna dla obrońców Leszna. W związku z pogarszającą się sytuacją strategiczną oraz rosnącym zagrożeniem ze strony niemieckich wojsk postanowiono o ewakuacji oddziałów OW „Leszno” do Zaniemyśla w celu przygotowania nowej linii obronnej nad rzeką Warta.
Niemcy zajęli Leszno 4 września 1939 roku, a miasto znalazło się pod okupacją hitlerowską na wiele lat. Mimo że obrona Leszna zakończyła się klęską, heroizm polskich żołnierzy oraz ich determinacja w walce o wolność zasługują na pamięć i szacunek.
Zakończenie
Obrona Leszna to waż
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).